Wat 'verlangen naar' met mij doet en hoe ik mijn 'normaalstandje' ontregel

Sinds de inwijding van K.
als boeddhistisch monnik
krijg ik veel mee
van het Theravada Boeddhisme.

Zo zie ik Bhante
op YouTube
wanneer K. naar
een Dhamma-talk kijkt.

Zo luister ik naar het Pali
wanneer K.
zijn lessen oefent.

Zo hoor ik over 
Boeddha wanneer
K. een sutta  leest.

Zo voel ik het
aan de rust
in huis
wanneer K.
dagelijks mediteert.

Voor mij
is de zoektocht naar
‘herkenbare’ woorden
zodat ik
wat ik meekrijg
kan vertalen
naar ons dagelijks leven.

Bhante spreekt me aan 
in zijn uitleg
in zijn menselijkheid
in zijn wijsheid.

Hij onderwijst over 
– De vijf Precepts
De 6 R’s
Kamma
Lijden en Verlangen
De wet van Oorzaak en Gevolg  

en

Dependent Origination
  

Wat zoveel betekent als:
– wanneer dit er is
   is dat er ook
– van het ontstaan van dit
   komt het ontstaan van dat
– wanneer dit er niet is
   is dat er ook niet
– van het eindigen van dit
   komt de beëindiging van dat.

En hier
herken ik mijn
‘normaalstandje’.

Mijn opvoeding
de tijd waarin ik leef
de cultuur waar ik deel van ben
en mijn persoonlijkheidskenmerken
zorgen voor mijn
‘normaalstandje’.

Het standje waarmee ik
gedachteloos reageer
in actie kom
op prikkels
uit mijn omgeving.

Mijn ‘normaalstandje’
wordt gevoed
door de verwachtingen  
die ik heb van en over mijzelf
die anderen over mij hebben
of mijn dagelijks leven
dat om aanpassingen vraagt.

Mijn ‘normaalstandje’ zorgt  
dat ik 
in een cirkeltje ronddraai
en herhaaldelijk
hetzelfde gedrag heb.

Waar ergens
kan ik grip krijgen
op mijn ‘normaalstandje’
en uit die cirkel stappen ?

Dependent Origination
helpt mij
met het inzicht 
hoe
waar
wanneer
en welke 
keuze ik maak
zodat ik
uit mijn cirkel kan stappen .

Ik heb geleerd dat
bewustzijn
de eerste stap is.

Ik ben me bewust dat:
– alles vergankelijk is
– het om mijn verlangen gaat 
– dat niks persoonlijk is

Het is als de zon
die opkomt
stap voor stap
aan de hemel klimt
bij iedere stap de wereld
kleurt
vormt
licht
en warmte geeft
afhankelijk van
de tijd van het jaar
de plaats waar ik ben
en hoe ik de zon zoek.

Ik realiseer me
dat de zon
weer ondergaat
mij tijdelijk licht
kleur 
en warmte geeft
zonder dat ik er
onderdeel van ben.

Net als de zon
zijn mijn emoties
inzichten
en verlangens
slechts tijdelijk
en niet van mij.

Waarom in Death Valley leven, lijden en boeddhisme samenkomen.

Van de bergen op 2000 meter met 0 graden en sneeuw
naar - 200 met 15 graden en zandduinen.
Van een vruchtbare oase naar de zoutvlakte 
over begaanbaar en onbegaanbare wegen langs
kleuren, vormen en materie.
De Valley in een notendop.

Ik voel een enorme
verbondenheid
vertrouwdheid
met Death Valley

De Valley raakt me
in mijn ziel.

De Valley  
staat synoniem
voor het leven
MIJN leven.

Ik krijg
als mens
vroeg of laat
te maken
met zorgen
met pijn
met verdriet
met ziekte
met dood
met verliezen.

Die horen bij het leven
bij ieders leven
bij mijn leven.

Ze hebben te maken
met de gevoeligheid
vergankelijkheid
van mijn menselijk lichaam.

Ontstaan door
de plek waar ik geboren ben
de generatie waarin ik opgegroeid ben
het leven dat ik leid
de omgeving waar ik woon.

Ook krijg ik te maken
met alle soorten
van ongemak
problemen
frustraties.

Dát is LEVEN
dat is mijn leven.

Niet het leven
zelf
is  mijn lijden!

Het zijn mijn gedachten
mijn gedrag
mijn intenties
mijn zorgen 
over mijn leven.

Mijn lijden wordt veroorzaakt
door het leven 
door het lijden
PERSOONLIJK te nemen.

Het  boeddhisme leert mij
dat er niks zinlozer is
dan mijn leven
dan mijn lijden
te willen verklaren
proberen te negeren
op te lossen
weg te nemen.

Er is geen diepere zin
in mijn lijden
maar wèl
een diepere oorzaak
in mijn verlangen
om het te verklaren
te willen begrijpen
te doorgronden.

Ik kan proberen
die oorzaak
mijn afweer
mijn angst
mijn boosheid
mijn verdriet
voor pijn
voor ziekte
voor dood
te achterhalen
weg te nemen.

Niets van dat alles
verandert iets
aan mijn leven
mijn lijden.

Ik kan
WEL
mijn gedachten
mijn intenties
mijn gedrag
richten op
compassie
wijsheid
en een positieve houding.

Ik kan mijn lijden stoppen
door mijn verlangens
niet te voeden.
Mijn lijden
niet van mij
als persoon te maken.

Het is alsof ik de Valley
zou willen
omvatten
doorgronden
begrijpen.
Het gaat me niet lukken.

De wet van oorzaak en gevolg (Paticca samuppada)

Als dit

Paticca samuppada
of
de lering van het
afhankelijk ontstaan
(dependent origination)
is één van de centrale leringen
in het boeddhisme.

Het gaat
over de wet van oorzaak en gevolg.

dan dat

Gebeurtenissen vinden plaats
als gevolg van
andere gebeurtenissen
die daaraan zijn vooraf gegaan.

dan dit

Een oorzaak is datgene wat
een bepaalde omstandigheid
of gebeurtenis teweegbrengt.

dus dat

Een gevolg
is een gebeurtenis
die optreedt als resultaat
van één of meerdere oorzaken.

of dat

De lering
van het ‘afhankelijk ontstaan’
laat zien hoe onwetendheid
tot Kamma leidt.

wie rekent er dan 
op dit?

Boeddha leert
dat de keten
van het afhankelijk ontstaan
de oorzaak is van het lijden.

Of dat?

Uiteindelijk is  het onwetendheid
(niet-weten of fout-weten)
dat het lijden veroorzaakt.

Met als gevolg
dit

Wanneer er geen onwetendheid is
is er ook geen lijden.

Dit
is het doel
van de boeddhistische weg.

en de behoefte

Wanneer ik me onwetend hou
ik er vanuit ga
dat ik leer van mijn fouten
bevestig ik eigenlijk 
mijn onwetendheid.

tot dat

Door te zeggen
dat ik leer van mijn fouten
geef ik aan
dat ik me onwetend
wil houden
me niet wil verdiepen

terwijl dát
de bedoeling is.

Ik kan mijn Kamma
mijn lijden
oplossen
door me te verdiepen
kennis te zoeken
te luisteren naar ervaringen van anderen
of een plan te maken
bij iedere (nieuwe) activiteit.

Me voorbereiden
en kiezen 
met welke ‘intentie’ 
en
‘hoe’ ik mijn activiteiten
vorm geef.

Om
net als in de wasstraat
mijn claustrofobische neiging
tot remmen
om te zetten in
wat ik moet laten 
gebeuren
voor een schone auto.

Waarom K. spreekt over ‘kamma’ en niet over karma

Het begint
al bij ons ontbijt

en gaat
verder bij de 
koffie.

We praten  
over kamma.

Kamma komt uit het Pali
(karma uit het Sanskriet)

Pali is de spreektaal 
uit de tijd
van de boeddha.

De taal van de originele
boeddha-geschriften.

K. voelt zich 
als boeddhist
verbonden met de manier
waarop Bhante  
de oude Boeddha-geschriften
onderwijst.

Voor kamma is er geen
goed Nederlands woord
maar het betekent zoveel als
‘handelingen in’
gedachten
spraak
en doen.

Bij kamma gaat het om
‘bewustzijn’

om ‘intenties’

in ‘doen’
met
oorzaak en gevolg.

Dat ik me bewust ben
van mijn gedachten
van mijn intenties
van mijn woorden
van mijn acties.

Het besef dat mijn handelingen
positieve gevolgen
neutrale gevolgen
of negatieve gevolgen hebben.

Voor het nu
voor morgen
en voor de verre toekomst.

Als ik zonder opzet 
onbewust
zonder intentie
of
ongewild iets doe
bouw ik geen kamma op.

Wanneer ik per ongeluk
op een mier stap
en de mier dood
is dat technisch gezien
een negatieve daad.

Wanneer ik niet de intentie heb
of de mier onbewust dood
blijft het zonder gevolgen
voor mijn kamma.

Mijn intenties
en
mijn bewuste acties 
zijn dus de bepalende factoren
bij de vorming van mijn kamma.

Kamma
of de wet van oorzaak en gevolg
is een begrip
dat soms verkeerd
begrepen
of
gebruikt wordt.

Kamma heeft niets te maken
met toeval
met lot
mijn lot
of mijn voorbestemming.

De wet van oorzaak en gevolg
heerst in het hele universum
en telt voor iedereen.

Het boeddhisme kent
geen
rechtvaardigheid
onrechtvaardigheid
geluk of 
ongeluk.

Het boeddhisme gaat er vanuit
dat ik bewust kies
voor mijn acties en mijn daden en dat
IK
dáár verantwoordelijkheid voor neem.

Een appelpit (intern kamma)
groeit uit
tot een appelboom
nooit tot een perenboom.

Er zijn andere factoren
die de groei beïnvloeden
(extern kamma).

De grondsoort waar de appelpit
in terecht komt
hoeveel regen er valt
wanneer de zon schijnt
en het klimaat
waar de boom groeit.

Een sterke appelpit
die platgetrapt wordt
groeit nooit uit tot
een appelboom.

Een zwakke
of kwetsbare appelpit
van een zwakke
of kwetsbare appelboom
kan door  
sterke omstandigheden
uitgroeien
tot een sterke appelboom
en veel appels geven.

Onze gesprekken
aan tafel
gaan dus altijd over
bewustzijn
keuzes maken
en
verantwoordelijkheid nemen.

Het roept genoeg vragen op
bij mij
bij K.
bij ons samen
Dat geeft soms
intense discussies.

Want

tot hoever 
gaat mijn bewustzijn
in de keuzes die ik maak
en tot hoever kan ik
verantwoordelijkheid nemen?

Want

is er ook nog zoiets als
jezelf
onbewust of
onwetend houden
zodat je niet hoeft te kiezen
om verantwoordelijk te zijn?

De relaties van paardje Tamara

Dit is Tamara
het paardje van J.

Voor Tamara
is er maar één!

Zoon G.
speelt
een bijrol
in het leven van Tamara.

Mm..
vreemd volk.

We volgen 
de gewone gang
van zaken

eerst borstelen

wat we
maar gewoon
toelaten.

Ondertussen
is er altijd
wel iemand
die aandacht vraagt.

Dan is het tijd
voor een wandeltje

Tamara is al
een beetje op leeftijd
een beetje stram in de botten
en alles
dat anders is
vraagt om aandacht

 

en geruststelling.

De relatie van Tamara en J.
gaat al heel wat jaren mee
de lichaamstaal
van beiden 
zegt genoeg.

We grazen
nog wat

en gaan

weer terug

naar de wei.

Voor de avond
is alles
klaar

nog even de boel
opruimen.

Dag Tamara
dag.

Hoe nu verder met K. na het afleggen van zijn gewaden en zijn Pali naam

Op de laatste ochtend
voor zijn vertrek
mag K.
kiezen
wat hij voor ontbijt wil.

Na afscheid
van zijn kuti (huisje)
‘mudita’
(wat vreugde betekent)
en de beide 
onafscheidelijk
poezen

brengt David
boeddhist
schrijver
en de Kappiya
(persoonlijk assistent) van Bhante
K. naar het vliegveld. 

De overgang
van monnik in stilte
naar burger
is groot.

Duidelijk
zichtbaar 
bij de eerste stop
voor koffie.

K. is onderweg
naar huis.

Met het afleggen 
van zijn gewaden
legt hij ook
zijn Pali naam
Dhammadhātu af.

De bowl
waar monniken hun eten
in ontvangen
blijft achter.

Thuis liggen
zijn gewaden
op de plaats
waar hij
dagelijks mediteert

Thuis is K.
weer gewoon K.
mediteert hij dagelijks twee keer
bestudeert hij de Boeddha teachings
en
samen
geven we ons
gezamenlijk leven
invulling
naar de 5 precepts

Voor ons beiden
zijn ze gelinkt aan 
de ‘mensenrechten
de ‘Humanitaswaarden’ (werk Maria)
de 10 geboden 
en de ‘leadership principles’ (werk K.).

Bovenal hebben ze te maken
met ons bewust
aandachtig
en verantwoordelijk leven 
in het zorgvuldig omgaan
met onszelf
met anderen
en onze leefomgeving.

VoorschriftBegeleidende deugden In verband met mensenrechten 
Onthouding van het doden van levende wezensVriendelijkheid en mededogenRecht op leven
Onthouding van diefstalVrijgevigheid en verzakingRecht van eigendom
Onthouding van seksueel wangedragTevredenheid en respect voor trouwRecht op trouw in relaties
Onthouding van valsheidEerlijk en betrouwbaar zijnRecht op menselijke waardigheid
Onthouding van intoxicatieLeven met aandacht en verantwoordelijkheidRecht op beveiliging en veiligheid

Hoe zijn de dagen van K. als boeddhistisch monnik?

Iedere ochtend
om 5.00 uur
gaat het wekkertje
van K.

Om 5.30 uur
worden
de precepts gesproken.

Na de precepts
mediteert K.

Hij zit 30 minuten
wandelt 15 minuten
en herhaalt dat

tot om 7.00 uur
de bel
voor het ontbijt gaat.

Het brengt goed kamma
(of karma in het sanskriet)
om te geven (dana)
aan de sanga (gemeenschap van monniken).

Het centrum
krijgt van alles geleverd
zo ook de voedingssupplementen
waar iedereen 
gebruik van kan maken.

Na het ontbijt
om 7.35 uur
moet er gewerkt worden

Er zijn rituelen
zoals het 
schoonmaken van de bowl (kom)

maar ook de gewone
dagelijkse dingen
die er in elk 
huishouden
gebeuren moeten.

Vanaf 8.45 uur
mediteert K.
hij zit
wandelt
zit
wandelt

tot de lunchpauze.

K. is offline
zijn mobiel ligt in de kluis
hij mag niet praten
tenzij het nodig is
hij mag ook niet lezen
tenzij hij het boek 
gekregen heeft
of Bhante hem
er één toewijst.

Iedere dag heeft K.
een interview met Bhante.

Hij wacht in de tent
met muskietengaas.

Mocht er nou toch
een mug
zijn binnengeslopen
dan is er de 
‘bug-catcher’

Als boeddhist
dood je geen enkel
levend wezen.

11.25 uur
is het lunch
en de laatste maaltijd
van de dag.

Iedere dag
helpt deze tekst
om te onthouden
je er aan te houden
en niet te vergeten
wat het inhoudt
om boeddhist te zijn.

Vanaf 13.30 uur
mediteert K.
hij zit
wandelt
zit
wandelt

tot het kopje thee
met een heel
klein stukje
chocola
om 18.00 uur.

Dan start
om 18.30 uur
de dhammatalks 
en de discussies.

Om 20.00 uur 
mediteert K.
hij zit
wandelt
zit
wandelt

tot het om
22.00 uur
bedtijd is.

K. is nu
bijna
monnik af.

Hij volgt het ritueel
om zijn gewaden
af te leggen

en afscheid te nemen
van een bijzondere plek
en bijzondere mensen.

Hij komt weer naar huis
met stilte in zijn hart
rustig
vredig 
en met
nieuwe inzichten.