Natuurlijke en Logische gevolgen #oorzaakengevolg deel 1: Uit de strijd stappen

Na afloop van de persconferentie op 21 april 2020 stelde een journalist aan premier Rutte een heel boeiende vraag; ‘Al weken zegt u dat Nederland zich voorbeeldig gedraagt. En wat krijgen we ervoor terug?! Nog eens drie weken verlenging…Hoe rijmt u dat met elkaar?’

Tja dacht ik, dit gaat over beloning, een beloning voor goed gedrag?

Wat gebeurt er wanneer ik mijn taart in de oven zet en hem vergeet? Het natuurlijke gevolg is dat mijn taart verbrandt.
Al van jongs af aan heb ik een weerstand tegen straffen en belonen. Straffen, en dat geldt ook voor belonen, is gebaseerd op macht en heeft alleen effect op korte termijn. Bij straf ligt de nadruk op mijn gedrag en niet op de consequenties ervan. Het legt de verantwoordelijkheid en de controle buiten mijzelf. Het enige waar ik misschien heel goed in ga worden, is het vermijden van situaties waarin ik gestraft kan worden of misschien heb ik juist die straf er wel voor over. Wanneer ik mijn straf heb gekregen voelt het als een soort betaling en kan ik het de volgende keer weer doen. Mijn ware zoektocht naar de kern van het niet geloven in straffen en belonen, maar naar denken en handelen in ‘oorzaak en gevolg’ begon toen mijn kinderen klein waren.

Wat moet ik doen als ik vind dat mijn kind niet gestraft moet worden als het zich misdraagt en ook niet beloond als het goed gedrag laat zien?

 

Een van de zoons vergat iedere keer weer zijn sap en fruit mee naar school te nemen. Op het moment dat ik dat ontdekte, sprong ik op de fiets, bracht ik het onmiddellijk naar school en liet ik hem weten dat ik het gebracht had. Ik vertelde hem dat het niet handig was, dat ik ervoor op pad moest en dat het de les verstoorde. Ik hoopte hem op deze manier duidelijk te kunnen maken dat het me slecht uitkwam, omslachtig was en veel tijd kostte om hem iedere keer zijn sap en fruit na te moeten brengen.

Meestal raakte zoonlief dan uit zijn humeur, reageerde een soort van nukkig en prompt vergat hij de volgende keer zijn sap en fruit weer. We zaten in een soort cirkeltje, een cirkeltje waar ik mijzelf vrijwillig in had gemanoeuvreerd door mijn ideeën over een goede moeder willen zijn. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen dat hij de enige in de klas was zonder fruit en sap. Ik had tijd en moeite gedaan om het klaar te maken en het idee dat de juf, en de andere ouders, er iets van zouden vinden hielden mij vast in het cirkeltje. Ik gaf mijn zoon de schuld, want als hij gewoon zijn sap en fruit meenam dan had ik al die gedachten en gevoelens niet. Probleem opgelost.

Wat is het natuurlijke gevolg als je je sap en fruit vergeet? Dat je in de klas niets te drinken of te eten hebt terwijl de andere kinderen hun sap drinken en hun fruit eten! Je hoort er niet bij en je krijgt honger. Om uit het cirkeltje stappen besloot ik niet langer verantwoordelijk te willen zijn voor het meenemen van zijn sap en fruit naar school. Wanneer hij het de volgende keer zou vergeten zou hij in de klas zitten zonder sap en fruit. Het zou geen nut hebben om daarover tegen mij te mopperen of boos op mij te worden. Het is tenslotte niet mijn probleem.

Zoonlief was het ondertussen natuurlijk zo gewend dat ik hem zijn sap en fruit achterna bracht dat de kans groot was dat hij gefrustreerd zou raken. Ik had hem eraan laten wennen dat hij zijn sap en fruit nagebracht kreeg. Dus werd het tijd om zoonlief op de hoogte brengen dat híj een probleem had en niet ík . Ik vertelde hem wat mijn plan was, hoe ik het ten uitvoer ging brengen en wat mijn antwoord zou zijn wanneer hij tegen de consequenties aanliep: ‘Wat vervelend dat je je sap en fruit vergeten bent.’ (Waar nodig zou ik school ook inschakelen, zodat niet iemand anders hem sap of fruit zou geven.) Vanaf dit punt mocht zoonlief zelf leren, ervaren en kiezen wat hij belangrijk vindt.

Wat doe ik wanneer ik geloof dat straffen en belonen eigenlijk alleen op korte termijn werkt en ik er zelf een lelijk mens van dreig te worden?

 

 Mijn grootste oefening is om mijn mond te houden, niet toe te geven aan mijn onwillekeurige beweging om hem zijn sap en fruit na te brengen. Ik zou mijzelf bevestigen dat ik júist een goede moeder zou zijn door hem zelf zijn verantwoording te laten nemen. De eerstvolgende keer zou ik het puntje van mijn tong afbijten en vooral niet zeggen dat het misschien een goede les voor hem is, want dat zou de consequentie onmiddellijk veranderen in een straf. Het gaat erom dat ik de woorden kies die het mijn kind duidelijk maken dat er een keuze is, een mogelijkheid om zijn problemen zelf op te pakken en dat hij niet iets moet omdat wij dat willen.

Het idee dat mijn kind honger zou lijden wanneer hij zijn sapje en fruit niet bij zich had, het idee dat ik geen goede moeder zou zijn wanneer ik er niet voor zou zorgen dat hij het kreeg, het idee dat hij het enige kind in de klas zou zijn zonder sap of fruit, zorgde ervoor dat ik mijn fietst pakte en de weg naar school voor de tweede keer aflegde. Stap voor stap moest ik dit voor mijzelf ontleden en beseffen dat het hooguit een onplezierig hongerig gevoel geeft waar hij de rest van de ochtend mee rond zou lopen, maar dat zijn lichaam daarvan geen schade zou ondervinden. Dat ongemak zou goed van pas komen om zoonlief ertoe te brengen er voortaan aan te denken zijn sap en fruit mee te nemen. Ik moest beseffen dat mijn ‘goede’ moederschap niet zou afhangen van het missen van zijn sap of fruit. Ik heb niet het recht de verantwoordelijkheid van mijn zoon op me te nemen en evenmin heb ik het recht de gevolgen van zijn daden voor mijn rekening te nemen. Die moeten hij zelf dragen.

 

Wat een vierkant, een trapezium, een driehoek en een zandloper te maken hebben met loslaten

Als eerste hebben het vierkant
het trapezium
de driehoek
en de zandloper gemeen dat ze alle vier
het kunstwerk ‘Swing 4’
van Arie Berkulin vormen.

Het staat in Eindhoven
op het kruispunt van
Karel de Grotelaan en de Meerveldhovenseweg
het is gemaakt van cortenstaal
de afmetingen zijn 10.600×16.500×16.500 mm.

Mijn vader heeft er dit miniatuur van gemaakt.

Het verhaal gaat dat de kunstenaar
het idee kreeg voor het kunstwerk
bij het weggooien
van een verbogen vierkante lijst.

Een ander verhaal is dat het kunstwerk geplaatst werd
en de bewoners onderling in discussie kwamen
de één vond het een afschuwelijk vierkant
de andere vond het verschrikkelijk materiaal voor een driehoek
de volgende vond zon’n trapezium voor zijn deur nergens opslaan
er was iemand die de zandloper prachtig en symbolisch vond.

Van elkaar begrepen ze niet waar ze het over hadden
een overleg was dringend noodzakelijk om
een duidelijk antwoord te formuleren naar de gemeente
die het beeld wilde plaatsen.
Uiteindelijk is de brief naar de gemeente nooit geschreven
de omwoners konden niet tot een eenduidig besluit komen
over het beeld.

Nadat iedereen bij elkaar op bezoek was geweest
ontstond er een vorm van begrip
voor de zienswijze
en werd het duidelijk wat men vanaf de diverse kijkrichtingen zag.
Na een bezoek aan het beeld
besefte ik dat de plaats waar ik stond
de richting die ik keek bepaalde wat ik zag.

Ondanks de starheid en onbeweeglijkheid van het materiaal
voelde ik me toch uitgedaagd om te bewegen
rond te lopen
obstakels te omzeilen
en na meerdere rondjes
de schoonheid van het beeld te ervaren.
Ik besefte dat
de plaats waar ik stond
mijn ‘standpunt’
mijn ‘kijkrichting’
en de bijbehorende omstandigheden bepaalde wat ik rook, proefde, zag, dacht, hoorde en voelde.

Ik kon meevoelen met het vierkant
het jammer vinden dat de zon recht in mijn gezicht scheen waardoor ik mijn beeld niet scherp kreeg
me ergeren aan het verkeer dat toeterend om mij heen schoot bij het maken van mijn foto’s
over de hondenpoep die ik moest omzeilen om een goed beeld te krijgen.

Het maakte me trots dat ik mee kon bewegen met het kunstwerk
ik de uitdaging zag om iedere keer mijn beeld bij te stellen
de obstakels die ik tegen kwam te overwinnen.

Voor mij staat het beeld synoniem met transitie, verandering, moed, uitdaging.
Ik sta
met mijn leven
op dit kruispunt
er zijn grote veranderingen
ons huis is verkocht
het is nog niet duidelijk wat het volgende huis gaat worden
alles is nog open.
K. begint met een uitdagende nieuwe baan.
Mijn praktijk is door de corona stil komen te liggen
zak ik het weer opgestart krijgen?

Genoeg verandering
uitdaging
transitie
moed om het te doen.

Ik ben al tientallen rondjes gelopen rond mijn beeld van Swing
heb ieder standpunt ingenomen
om mijn kijkrichting te bepalen
een vorm van besef van de consequenties te krijgen
me in te leven welke uitdaging ik aan wil gaan.
Als tweede
voelt dit kleurrijke bolletje elastieken
als de consequenties
van mijn rondje op de Swing-rotonde.

Het staat symbool
voor alles waar ik mee verbonden ben
en wat ik los moet laten.

Alles kent zijn eigen (t)rekbaarheid
en veerkracht.

Komt er te veel kracht op het elastiek te staan
wordt het elastiek te ver opgerekt
gaat het lubberen
trekt het niet meer in zijn model
knapt het uiteindelijk.

Verhuizen zal zeker de rek uit sommige
van mijn elastiekjes halen.
Zo draai ik rondjes op mijn rotonde
en weet dat ik bij sommige afslagen
verliezen heb
dat ik los moet laten
om verder te kunnen.

Om de kleur
de waarde
van sommige van mijn elastiekjes
niet te verliezen
laat ik los.

Ze oprekken
uitrekken tot ze knappen
zorgt voor verlies van kleur
waarde en intentie
dat wil ik niet
dus laat ik los
laat ik gaan.

Wat is gelijkwaardigheid? #oorzaakengevolg

Gelijkwaardigheid betekent niet dat we allemaal gelijk zijn aan elkaar,
betekent geen uniformiteit!
Gelijkwaardigheid betekent dat de mensen ondanks al hun persoonlijke
verschillen en kundigheden dezelfde aanspraken kunnen maken op
waardigheid en respect.

Kinderen dagen ons uit
Rudolf Dreikurs en Vicki Soltz
Het kind is in elke fase een volwaardig wezen en niet slechts 
een onaf mens, die nog niet alles kan.
Kinderen hebben het recht te zijn zoals ze zijn, het recht op de dag
van vandaag en het recht op hun eigen dood.

Het recht van het kind op respect
Janusz Korczak
Als ouders niet hardop hun eigen gevoelens en gedachten
delen met hun kinderen, terwijl ze die wel hebben
in de omgang, dan stappen ze uit de gelijkwaardigheid in de relatie.

vrije vertaling uit
Gewoon leven met ongewone handicaps
Hans Bom en Cor de Bode

Ik heb een eigenzinnig stukje 
dat komt ergens heel diep
vanuit mijzelf.

Wanneer ‘iets’
uit dat eigenzinnige stukje
omhoog borrelt
is het niet te stuiten
gaat meestal gepaard met
veel heftigheid en gedrevenheid.

Dat eigenzinnige stukje
heeft eigenlijk geen omschrijving
het omvat alles.

Het wordt geactiveerd door
een geur
een kleur
iets dat ik lees
een gevoel
iets dat ik hoor
proef
of door iets dat ik bedenk.

In de loop der jaren
ben ik handig geworden
om dat stukje ‘iets’
dat naar boven borrelt
woorden te geven.

Ik laat het als het ware
langs mijn hoofd
mijn denken gaan
zoek naar verbanden
geef het woorden.

Wanneer ik
voor wat daar diep binnen
in me borrelt 
een omschrijving geef
klinkt het als

– Gelijkwaardigheid
– Respect
– Eigenwaarde.

Vanuit gelijkwaardigheid
benader ik de wereld
mijn leven
met anderen
de kinderen waar ik een
opvoedingsverantwoordelijkheid voor heb.

Vanuit dat ‘iets’
aan mijn binnenkant
respecteer ik
de eigenheid
van de ander
de gelijkwaardigheid 
naar elkaar.

En wanneer iets
mijn gevoel van rechtvaardigheid raakt?

K. zegt altijd :
‘Stop er een kwartje in
dan komt er voor twee euro vijftig uit.’

Vooral bij dat gelijkwaardig
heb ik een beeld
van een kilo lood
en een kilo veren
op een weegschaal.

Beiden hebben
hetzelfde gewicht
maar een compleet andere
vorm
materie
samenstelling.

Wat wanneer je blaast?
Het in de lucht gooit?
Of het een schop geeft?

Mijn extravagante boompioen in #coronatijd

(26 maart 2020)
Ieder jaar
(7 april 2020)
loopt de spanning op.
(14 april 2020)
Het begint met
een knop
(20 april 2020)
die traag
en gestaag
groeit
(21 april 2020 (8.00 uur))
en na het eerste puntje
(21 april 2020 (17.00 uur))
roze
komt er
(22 april 2020 (8.00 uur))
een versnelling
(22 april 2020 (12.00 uur))
tot de bloem
(22 april 2020 (17.00 uur))
als het ware
openbarst
(22 april 2020 (18.00 uur))
en niet meer
te stuiten is.
Dit jaar zijn het
11 bloemen
die extravagant bloeien
en nieuwsgierige
bezoeker aantrekken.