Wat Olifantenpaadjes en Neuroscience te maken met mijn werk als Professional Organizer of opruimcoach?

In mijn werk als Professional Organizer of opruimcoach merk ik dat mensen best wel willen veranderen, zich aan willen passen of iets nieuws willen. Zeker wanneer ze na een eerste opruimsessie het gevoel hebben dat het fijn is om spullen te organiseren, op te ruimen, een eerste slag naar verduurzaming te maken en overzicht te hebben maar dan toch blijkt het veranderen naar ‘nieuw’ gedrag moeilijk te zijn, zelfs wanneer nieuwe gewoonten het verschil kunnen betekenen tussen een rustig tevreden leven en een onrustig ontevreden leven.

In het artikel ‘The Neuroscience of Leadership‘ komt naar voren dat wetenschappers de afgelopen twee decennia een beter beeld hebben gekregen van menselijke gedragsverandering door de integratie van psychologie en neurowetenschappen:

“Een eerste bevinding heeft te maken met de aard van het menselijk geheugen en de relatie met bewuste aandacht. Het werkgeheugen – het ‘houdgebied’ van de hersenen, waar waarnemingen en ideeën eerst kunnen worden vergeleken met andere informatie wordt vaak ingeschakeld wanneer mensen iets nieuws tegenkomen. Wanneer je een nieuw product in een supermarkt schap ziet liggen en de voordelen rationeel vergelijkt met een product dat je al gebruikt, is het je werkgeheugen dat de nieuwe informatie opneemt en vergelijkt met de oude. Dit soort geheugen activeert de prefrontale cortex, een energie-intensief deel van de hersenen.

De basale ganglia daarentegen worden aangeroepen door routinematige, vertrouwde activiteiten, zoals het plaatsen van een vaak gekocht product in een supermarktkarretje zonder er bewust op te letten, en misschien zonder zich later te herinneren dat je het hebt uitgekozen. Dit deel van de hersenen, dat zich in de buurt van de kern bevindt, is waar neurale circuits van langdurige gewoonte worden gevormd en vastgehouden. Het vereist veel minder energie om te functioneren dan het werkgeheugen, deels omdat het eenvoudig gedrag van hersenmodules naadloos met elkaar verbindt die al zijn gevormd door uitgebreide training en ervaring.’

De tweede reden waarom verandering moeilijk is, heeft betrekking op het basis functioneren van de hersenen. Menselijke hersenen hebben een bijzonder sterk vermogen ontwikkeld om te detecteren wat neurowetenschappers ‘fouten’ noemen: waargenomen verschillen tussen verwachting en werkelijkheid. Wanneer een kind (of een volwassene, wat dat betreft) een zoet smakende traktatie wordt beloofd en vervolgens ontdekt dat het zout of bitter smaakt, zenden de hersenen sterke signalen uit die veel energie verbruiken, en verschijnen in beeldvormingstechnologie als dramatische uitbarstingen van licht . Edmund Rolls illustreerde dit voor het eerst aan de universiteit van Oxford in de vroege jaren tachtig, met een onderzoek met apen. Dr. Rolls ontdekte dat “fouten” in de omgeving intense uitbarstingen van neuraal vuren veroorzaakten, aanzienlijk sterker dan het vuren veroorzaakt door bekende stimuli.”

Kortweg: wanneer we proberen om een routinegedrag te veranderen worden er sterke signalen in de hersenen afgegeven dat er iets niet klopt. Deze berichten trekken de aandacht van de persoon en kunnen het rationele denken gemakkelijk overmeesteren. Verandering zelf versterkt dus stress en ongemak en we hebben de neiging om de uitdagingen die deel uitmaken van het veranderen te onderschatten.

Als Professional Organizer of opruimcoach hou ik rekening met de fysiologische aard van de hersenen om op een plezierige, eenvoudige en structurele manier veranderingen tot stand te brengen. Ik gebruik daarbij het beeld van het olifantenpaadje:

Een olifantenpaadje is een niet-officieel fiets- of wandelpad dat bedoeld en onbedoeld door gebruikers van de reguliere fiets- en wandelpaden in de loop van de tijd wordt gecreëerd. Meestal ontstaat een dergelijk pad in een stuk groen, om zo een stuk van de officiële route af te kunnen snijden. De breedte en mate waarin het pad is uitgesleten is een indicatie van hoe vaak de route gebruikt wordt. Soms worden olifantenpaden na verloop van tijd geplaveid”.

Gedrag, gedachten, aannames en gewoonten zijn ingesleten patronen die heel persoonlijk zijn, zichzelf bevestigen en beginnen in de hersenen. Om gedragsveranderingen tot stand te brengen heb je ‘olifantenpaadjes’ nodig, dus paadjes van nieuw gedrag die ‘oude gewoonten’ in de hersenen vervangen. Die olifantenpaadjes moeten regelmatig gelopen worden om in te slijten zodat ze uiteindelijk het hoofdpad vervangen. Hersenen kunnen zich aanpassen aan veranderingen mits ze daarin geholpen worden door ‘nieuw’ gedrag.

Hoe maken we een ‘olifantenpaadje’ in je herenen?

·      We doen de check of je opruimen, organiseren en verduurzamen een blijvende plaats in je leven wilt geven
·      We zoeken naar jouw antwoorden omdat jij de eigenaar bent van je probleem
·      We richten ons op oplossingen in plaats van problemen
·      We gaan uit van de kleine stapjes die mogelijk zijn
·      De aandachtsdichtheid gaat naar wat er goed gaat
·      Nieuwe kennis en ervaring helpt om inzichten te verkrijgen en de aandacht gericht te houden.

Kortweg: Gerichte aandacht, Positieve bevestiging en Herhaling helpt om gedrag te veranderen. 

 

6 misverstanden over wat ik als opruimcoach of professional organizer doe

Weet je Maria, ik zou er niét tegen kunnen dat een vreemde zomaar in mijn huis komt en alles compleet voor me op gaat ruimen. Iemand die door mijn spullen gaat, tegen mij zegt dat ik rommelig ben, mij vertelt hoe ik kan verduurzamen of zich bemoeit met hoe ik mijn huishouden doe! Pppfftt en dan zou ik dáár ook nog veel geld voor moeten betalen? Mooi niet!’

Riep een vriendin laatst in een gesprekje over mijn werk als opruimcoach of professional organizer. Ik heb haar uit kunnen leggen wat ik wel doe en vooral wat ik NIET doe.

1.    Ik kom nóóit zomaar in jouw huis! Jij nodigt mij uit en hebt een vraag aan mij. In een kort telefonisch gesprek kijken we of het klikt, stel ik je een aantal vragen over wat je wilt en ik vertel wat ik voor je kan doen. Wanneer het jou wat lijkt kom ik bij je langs. Jij laat mij zien wat je wilt dat er moet gebeuren, daar trekken we een uur voor uit en dat is gratis.

2.    We gaan ook niet ‘gewoon’ maar beginnen en in een hoog tempo door je hele huis. We maken eerst een plan, we doen het stapje voor stapje, zoeken een haalbaar doel, jij houdt de regie, je laat alles door je handen gaan en je ruimt het op waar en hoe het voor jou het handigste is.

3.    Het woord rommel zal ik nooit gebruiken. Iets ‘rommelig’ of juist ‘niet rommelig’ vinden is iets persoonlijks. Iets wat je ervaart over je spullen. Wat voor de een rommelig is, is voor de ander gezellig en wat voor de een opgeruimd is, is voor de ander te steriel. Zo heeft iedereen zijn eigen redenen voor het ontstaan van verborgen hoekjes of te volle kastjes.

4.    Het allerbelangrijkste is dat ik jou NIET ga vertellen wat mag blijven, weg kan of duurzaam aangeschaft moet worden. Ik neem geen beslissing over jouw spullen. Jij kent je spullen het beste en weet wat ze waard zijn; jij houdt de regie in handen. We spreken af welke vragen ik aan jou mag stellen, op welk punt ik je coach of hulp biedt met een methodiek. Ik vind zelf humor erg belangrijk omdat opruimen, ordenen of vervangen ook een beetje leuk moet zijn. Je wilt het uiteindelijk ook zonder mij kunnen blijven doen.

5.    Mij inhuren kost geld maar wanneer je daarna een opgeruimd huis hebt, een systeem dat makkelijk bij te houden is en meer overzicht over al jouw spullen geeft dat rust, ruimte en tijd voor leuke dingen. Wanneer je de slag naar verduurzamen kunt maken heb je minder vaak nieuw nodig en je bent kritischer op wat je aanschaft. Mocht het geld de belemmering zijn dan maken we daar een afspraak over. Laat het je dus niet in de weg zitten.

6.    Door bepaalde omstandigheden, de transitie-momenten in je leven, kan er chaos ontstaan ook daar kan ik als opruimcoach of professional organizer je bij helpen. Het gaat dus niet alleen over het opruimen en op orde brengen van je spullen, maar ook over hulp bij het inzichtelijk maken en de noodzaak van je spullen in een volgende fase van je leven. Ik ben gespecialiseerd in transities, minimaliseren en verduurzaming rondom huishouden, gezin, afval, kleding, verzorging en schoonmaken.

Van je hobby je beroep maken: Professional Organizer (opruimcoach)

Het is altijd al mijn ‘dingetje’ geweest:
bakjes
doosjes
laatjes
mapjes
kistjes
en
mandjes.

Een kast
met laatjes.

opruimen

ordenen

sorteren

opbergen

of te organiseren.

Nu
heb ik mijn beroep er van gemaakt!

Ik mag mijzelf Professional Organizer noemen!

Ik help je
wanneer je door een ingrijpende persoonlijke verandering,
zoals een verhuizing, kleiner wonen, geboorte, nieuwe relatie, scheiding, ontslag, promotie, pensioen, wisseling van baan, ziekte of dood van een dierbare gaat.

Je je onzeker of verloren voelt en je niet meer weet hoe je verder moet met je spullen tijdens deze transitie.

Ik help je bij dit persoonlijke aanpassingsproces, dat hoort bij elke – positieve of negatieve – verandering.

Samen kijken we welke spullen overbodig zijn geworden,
niet meer nodig zijn
of wat je los kunt laten.

Ik bied handvatten, praktische oplossingen en help je zoeken naar welke spullen representatief zijn voor jou in een volgende fase van je leven!

Kijk op mijn site: Levensruimte.tips

K. is een held voor de tweeling, ze kijken écht naar hem op

Dat is natuurlijk
niet zo heel erg moeilijk

want K. is niet alleen
heel slim

heel sportief

een geduldige leraar

die de tweeling

alle ruimte geeft.

Hij leert ze

wat stilte
rust

respect
vertrouwen
innerlijke kracht is

en dan
doet hij óók nog eens
hele stoere dingen met ze.

Tja
maar dat opkijken
is natuurlijk wel onvermijdelijk
als je nog maar 1.10 meter bent
en K. 1.96 meter is.

 

Mijn moeder B. is in diepe rouw, hoe gaat zij verder zonder mijn vader J.

(De liefdevolle reacties op het overlijden van mijn vader J.)

Na het overlijden van mijn vader J.  
staat de wereld van mijn moeder B.
volledig op zijn kop.

(De rollator en de knop zijn niet gewenst maar noodzakelijk.)

70 Jaar hebben mijn vader J.
en mijn moeder B. een leven gedeeld.
Bijna een leven lang hebben zij elkaar
in evenwicht gehouden.

Mijn vader J. ondersteunde mijn moeder B.
onder haar arm
waardoor ze rechtop kon staan
lopen
haar evenwicht kon bewaren.

Na al die jaren is mijn vader J. vergroeid
naar de kant van mijn moeder B.

Vanwege haar handicap
was mijn vader J. mantelzorger
ergens in de laatste jaren
werd mijn moeder B. mantelzorgsters.

Mijn moeder B.
heeft tropenjaren geleefd.

(Ordening en opruimen zijn nu een onderdeel geworden van het dagelijks leven.)

De diepe rouw
het verlies
het besef dat een leven eindig is
de berusting dat het goed is zó 
strijden in haar hoofd en
in haar lichaam. 

De rouw heeft het leven
van mijn moeder B.
overgenomen.

(Opschrijven en de dingen blijven doen die je altijd deed zorgen voor ritme en regelmaat.)

Mijn moeder B. en mijn vader J.
waren zó lang samen 
waren zó verbonden 
dat er niet alleen iets fysieks
iets emotioneels 
maar ook iets chemisch verandert
in het lichaam van mijn moeder B.

De stresshormonen
hebben grote gevolgen
voor haar 90 jaar.

(Óók nu geeft de vijgenboom weer haar vruchten.)

Mijn moeder B. heeft nu
de vrije beschikking 
over al haar herinneringen
van de afgelopen 90 jaar
hun 70 jaar samen.

Ze kan bij iedere herinnering
willekeurig instappen
aansluiten
of overstappen 
waar ze herkenning ziet
in andere herinneringen.

Ik ken al de verhalen
al die aansluitingen
al die overstappen
ze zijn onderdeel van mijn leven
met mijn moeder B.

Het zijn de ijkpunten in mijn leven
ze hebben altijd houvast 
herkenning 
en geruststelling gebracht.

Uit hersenonderzoek weten we dat trauma’s kunnen leiden tot 
veranderingen in de hersenen. Als we schokkende gebeurtenissen
meemaken of ons bedreigd voelen, zenden we instinctief signalen
uit naar anderen om ons te hulp schieten. Maar als niemand te hulp
schiet of gevaar blijft dreigen, treden oudere hersengebieden
in werking: de emotionele hersenen, die uit de zoogdierhersenen en
de reptielenhersenen bestaan.
Dan blokkeert het talige deel van het brein en schakelen we over
op primitievere manieren van overleven: vechten, vluchten of verstijven.
Stresshormonen zijn de motor van die reacties. Bij getraumatiseerde
kinderen en volwassenen is de stressreactie chronisch geworden.
Daardoor raakt het alarmsysteem in de hersenen verkeerd afgesteld.

Bessel van der Kolk
Augeo Magazine
Ditty Eimers
5 september 2020

(Óók nu komen de vogels weer hun nootjes halen.)
Vanuit de Spiral Dynamics verkeren mensen die te maken hebben 
met extreme stress of in een shock verkeren, zich in de beige zone 
van het waardesysteem en is voeding en liefdevolle verzorging 
het allerbelangrijkste.
In deze laag heb je toegang tot subtiele zintuiglijke waarnemingen, 
een uniek gevoel voor tijd en ruimte en een sterke verbondenheid 
met de natuur.

Leida Schuringa, 
Op weg naar erkenning, 
Stichting Divers, 
Den Bosch, 2000 
(Óók nu geeft de jaarkalender van Kandinsky kleur aan de dag.)

Nu zoeft mijn moeder B.
in hoog tempo
door al haar herinneringen.

Ik volg haar
zo veel mogelijk
zo ver mogelijk.

(Óók dit jaar bloeien de ‘paarse potjes’ van ouwe oma.)

Mijn moeder B. is een knokker
al haar hele leven lang.

Samen doen we 
er alles aan
om handen
en voeten
aan haar rouw te geven.

Mijn moeder heeft de regie
geeft de route aan
ik volg…………….

We stoppen waar
we afdwalen
waar de intensiteit belastend wordt.

We ruimen op 
waar herinneringen
haar blokkeren
want
‘een opgeruimd huis
is een opgeruimd hoofd’!

We kiezen voor kleur

waar vervangen
moet worden.

Dierbare herinneringen
krijgen hun eigen plek
waar ze gekoesterd worden.

Zo ontstaat er een tijdlijn
waarlangs mijn moeder B.
de weg naar het heden
kan vinden.

Mijn broer, zus en ik
nemen over
waar de zorgen haar belasten
regelen waar haar regie
het af laat weten.

Mijn moeder B. zoekt naar 
een nieuw
fragiel evenwicht.

Open Monumentendag 2020: Raadhuis van Hilversum

Zaterdag 12 september 2020
was het Open Monumentendag.

Een perfect moment
om naar het Raadhuis
in Hilversum
te gaan.

Het belangrijkste werk
van Willem Marinus Dudok.

Ik hou van repeterende patronen
ordening
structuren.

In het Raadhuis
van meneer Dudok
kan ik mijn hart
ophalen.

Meneer Dudok heeft alles
ALLES
ontworpen.

Hij heeft er een totaalkunstwerk
van gemaakt
in strakke vormen 
mooie materialen
warme kleurstellingen
goud
blauw
en rood.

Het rood
is van de geraniums
in de plantenbakken
rondom het Raadhuis.

Hij was een perfectionist!

Zo werd de 80 km voegwerk
door één man gerealiseerd
om er voor te zorgen
dat de horizontale lijn
overal gelijk zou worden.

Of meneer Dudok
rekening gehouden heeft
met lange mannen
weet ik niet?

De klim

naar boven

in de klokkentoren

was wel een dingetje.

Volgens mij 
had meneer Dudok
geen rekening gehouden
met hoogtevrees
en de anderhalve meter 
van corona.

Het uitzicht was spectaculair
en maakte de klim
naar boven
en naar beneden
meer dan goed.

De route terug

was via de Raadzaal

door de gang
naar de trouwzaal

met een spectaculair
zicht 
op de binnentuin.

Wat is het temperament van mijn kind en hoe geef ik er richting aan?

Temperament
is een raar dingetje!

Iedereen heeft het
vroeg of laat
plopt het
altijd wel een keertje op.

Een volwassen temperament
is iets anders
dan een kinder temperament.

Een kinder temperament
reageert nog op

de temperatuur

de tijd van het jaar

de tijd van de dag

dat wat langskomt.

Kortom
het is er.

Als kind

geef je eraan toe

laat je het 
gebeuren.

Als volwassene
stuur ik
richt ik
kader ik
mijn temperament.

Als volwassene
leer ik mijn kinderen
hoe zij hun temperament
kunnen richten
sturen en
kaderen.

Dat is zo leuk met kinderen
je wordt er zelf
een leukere volwassene van
mits je natuurlijk
om kunt gaan 
met je eigen temperament.

Verdieping

Zo af en toe
zou ik dat temperament
van mijn kind
achter het behang willen plakken
of wegzetten op een plek
waar ik het eventjes niet zie.

Mijn oefening
als volwassenen
is mijn kind zijn temperament
te gunnen!

Mijn kind wil 
gerespecteerd worden in zijn
temperament
ongeacht zijn leeftijd
ongeacht zijn uitingsvorm.

Dat respect heeft mijn kind nodig
om te voelen
dat het er mag zijn
dat het oké is
dat ook zijn temperament er mag zijn.

Ik leer ik mijn kind
dat temperament iets is
dat komt
en weer gaat.

Ik leer mijn kind
hoe het zijn temperament 
kan ontladen
los kan laten.

Ik leer mijn kind 
dat ontspanning lucht geeft
en genezend werkt.

Zo zit er in tranen
van woede of verdriet
een bepaalde chemische stof
die als het in het lichaam
achterblijft zorgt
dat spanning  gevoeld blijft.

Wanneer ik 
het temperament van mijn kind
afwijs
op wil laten houden
negeer
dan
stapelt die chemische stof
zich op
en vindt het 
zonder controle een uitweg.

Ik geef mijn kind toestemming
om zijn temperament te voelen
het te mogen leven
het te uiten
passend bij leeftijd 
passend
bij normen en waarden
passend bij het moment 
passend bij de aanleiding
passend bij wat ikzelf
en mijn kind kan dragen.

Dan leert het
dat je temperament
een signaal is
van iets 
dat er iets aan de hand is.

Mijn kind confronteert
mij als ouder
voortdurend
met mijn eigen temperament
en hoe ik daarmee omga.

Het is mijn grootste opgave
tijd te nemen
om mijn eigen temperament
te mogen voelen
te onderzoeken
en te leren kennen.

Zo gun ik mijzelf
en mijn kind een kans
om je ‘temperament’ 
richting
en stuur te geven.

Mijn inspiraties zijn: 
Hanneke van Hasselt
Janusz Korczak
Rudolf Dreikurs
Het Theravada Boeddhisme.