Het einde van onze drierelatie en het bestaan van ons meeroudergezin

Wanneer ik aan ons denk als drierelatie, denk ik aan een omgekeerde piramide op de punt. Ik was de punt waar alles op steunde, maar dat kon alleen door het evenwicht tussen Marc en Jorg, die de bovenkant van onze piramide vormden. We moesten er uiteraard alle drie voor zorgen dat het evenwicht bewaard werd, maar door mijn positie op de punt, waren Marc en Jorg met betrekking tot de balans het centrale punt. Wanneer zij het evenwicht zouden verliezen, zou de piramide op mij, het steunpunt, breken. We waren ons dan ook altijd ontzettend bewust van dat beeld. Binnen deze piramide bevonden zich onze kinderen, die we op deze manier bescherming boden.

‘Als een stuwing van het leven kantelde onze piramide van haar punt, op haar zijkant’

Een evenwichtig geheel

Jarenlang functioneerde die omgekeerde piramide in een evenwichtig geheel. We waren op elkaar aangewezen en door het evenwicht hadden we niet meer nodig dan elkaar. Met onze persoonlijke interesses en ontwikkelingen hielden we ons systeem in stand en hadden we, naast de wiebelige plek in de buitenwereld, een eigen herkenbare vorm gevonden. Het was voor iedereen duidelijk hoe we leefden, welke rollen er waren en wat wij voor elkaar en de kinderen betekenden. Het waren rustige, vriendelijke en groeizame jaren.

Het was een fijne tijd om de kinderen een stevige basis mee te geven. Maar toen werden de kinderen groter, gingen ze puberen en begonnen ze steeds actiever hun plek in de buitenwereld in te nemen. Blijkbaar doet het leven zelf dan iets met een evenwicht. Op dat punt veranderde er ook iets bij ons in de relatie.

Het evenwicht veranderde

Voor mij voelde het als een implosie. Te veel evenwicht binnen een systeem voorkomt groei en leidt uiteindelijk tot stilstand. Als een stuwing van het leven kantelde onze piramide van haar punt op haar zijkant en kwam de relatie tussen Marc en Jorg centraal te staan. Zij waren nu het centrale punt en zorgden voor het evenwicht; ik stroomde de wereld in. Waar mijn werk in eerste instantie mijn tijd vulde en voor inkomsten zorgde, werd het een combinatie van mijn hobby, mijn maatschappelijke betrokkenheid en passie een betaalde baan. Ik werd als het ware opnieuw de wereld in gelanceerd. Mijn passie werd mijn werk en mijn werk werd mijn passie – en dankzij de gekantelde piramide was daar ook plaats voor.

 

Ook uit elkaar groeien is natuurlijk

Op dat punt begon onze gezamenlijkheid als personen uit de pas te lopen. Ik dreef van Marc en Jorg af als individu, met mijn interesses en invulling van mijn leven. Het komt namelijk regelmatig voor dat je bij bepaalde veranderingen in een levensfase met je relatie op een rotonde uitkomt. Je neemt deze rotonde samen, en uiteindelijk kan blijken dat door deze verandering in jouw individuele levensfase, je beiden een andere afslag neemt. Verliefd zijn en houden van is een smeermiddel en niet datgene dat de verbinding blijft geven. Respect, eigenwaarde en gelijkwaardigheid zijn waar het uiteindelijk allemaal om draait in een relatie. Wanneer je bemerkt dat je beiden een andere afslag neemt op de rotonde in jullie relatie, kijk je samen vanuit respect, gelijkwaardigheid en eigenwaarde wat je nog bindt. Je neemt een beslissing: wil je het dagelijks leven samen blijven delen?

‘We zijn nog steeds verbonden door een gedeeld verleden en we blijven ouders van onze, nu volwassen, zoons’

Een eigen toekomst; een gedeeld verleden

Ons gedeelde persoonlijk leven groeide verder uit elkaar, maar er was nog zoveel meer dat ons verbond. We leiden ieder ons eigen leven, hebben ieder onze eigen afslag genomen op deze rotonde in onze relatie. Maar ons gezamenlijk leven als meeroudergezin bleef. We stelden de kinderen centraal en de opvoeding was nog steeds een gezamenlijk doel. Hoewel wij besloten elkaar als levenspartners in een liefdesrelatie los te laten, zijn we nog steeds verbonden door een gedeeld verleden, houden we nog steeds van elkaar in het heden en blijven we alle drie ouders van onze, nu volwassen, zoons.

Van een drierelatie naar een drieoudergezin

Vanuit de gelijkwaardigheid in onze drierelatie ging onze zoektocht verder op het moment dat we ouder(s) werden. Van een drierelatie werden we een drieoudergezin. Onze kinderwens was een gezamenlijke keuze en we deelden de taken, de zorg en de verantwoordelijkheid voor de drie zoons die geboren werden. We hadden alle drie een parttimebaan zodat er altijd één van ons, als ouder, aanwezig was. Er was tijd en ruimte voor de drie tweerelaties om iets te ondernemen, voor eenieder als individu om zichzelf te ontwikkelen en in ons drieoudergezin stonden de kinderen centraal.

Oorzaak en gevolg in plaats van straffen en belonen

De principes, die we met zijn drieën hadden, bleven toen we een drieoudergezin werden. We hadden de Schipper van de Dag voor de volwassenen en de Schipper van de Dag voor de kinderen. Geweldloos verzet was al een onderdeel van mijn denken en binnen de opvoeding kreeg dat verder vorm. Ik geloof niet in straffen, ik geloof niet in belonen en ik geloof niet dat je leert van je fouten. We keken naar oorzaak en natuurlijke gevolgen. Wanneer je een hete pan vastpakt heeft dat, als natuurlijk gevolg, dat je een blaar krijgt. Daar waar er geen natuurlijk of logisch gevolg was, maakten we afspraken over de gevolgen. Je bord niet leegeten had als afgesproken gevolg dat je geen toetje of snoep kreeg. We zorgden bij de afgesproken gevolgen, net als bij de regels van Jiujitsu, dat alles naar verhouding was en passend bij de leeftijd en de ervaring van de kinderen. We waren zelf het voorbeeld.

‘Gelijkwaardigheid betekent dat ouders en kinderen, ondanks al hun persoonlijke verschillen en kundigheden, dezelfde aanspraken kunnen maken op waardigheid en respect’

Ook kinderen hebben vrijheid, ruimte en eigenheid nodig

We geloofden in de vrijheid die volwassen en kinderen nodig hebben om ruimte en eigenheid te kunnen ervaren. We geloofden in waardigheid en respect om te zijn wie je bent, dat je als persoon belangrijk bent en dat emoties er mogen zijn. Daarnaast geloofden we ook in grenzen, in zelfbeheersing en eigen verantwoordelijkheid; alles afgezet naar leeftijd en capaciteiten van het individu. De volwassenen hadden een grotere verantwoordelijkheid in zelfbeheersing en het bewaken van grenzen. De balans tussen vrijheid en grenzen, tussen eigenheid en zelfbeheersing en tussen gelijkwaardigheid en verantwoordelijkheid heeft, in alle vormen van leven, een grote rol. Binnen onze opvoeding waren het ijkpunten.

‘Zoals een vriendje van één van de kinderen vroeg: mamma wanneer zoek jij een tweede pappa net als bij L.’

De mevrouw van haptonomie

Onze principes bleven toen we een drieoudergezin werden en we moesten opnieuw om leren gaan met de verwarring die onze omgeving voelde. Tijdens de zwangerschap en gedurende de babytijd leverde dit soms lastige situaties op. Zoals die keer dat we niet met zijn drieën bij de echo mochten zijn, omdat een kindje maar twee ouders heeft. Of op het consultatiebureau waar zorgelijk gekeken werd naar ons drieouderschap waarbij de vaders een actieve en verzorgende rol op zich namen.

 

Er waren ook positieve reacties zoals die van de mevrouw van haptonomie. Voor haar was het duidelijk dat onze kinderen drie ouders hadden. Zij was ervan overtuigd dat er nooit genoeg volwassenen van een kind kunnen houden en daar hun verantwoording in nemen. Ze leerde ons tijdens de zwangerschappen om contact te maken met onze kinderen, ons te verbinden en ieder contact af te ronden. Zij vertelde ons dat het belangrijk is om je kind mee te nemen in je leven, er onderdeel van te laten zijn en jezelf te betrekken in het leven van je kind(eren). Regelmatig op de dag een korte, waardevolle interactie met een begin, een verbinding en een afronding maakt dat kinderen zich deel van je leven voelen en het leert hen dat ze waardevol voor je zijn.

Positieve reacties kwamen ook, gek genoeg, van vriendjes die zagen dat er altijd een volwassene in huis aanwezig was die aandacht, tijd en zorg had. En zo gebeurde het wel dat een vriendje van één van de kinderen vroeg: ‘Mamma wanneer zoek jij een tweede pappa net als bij L.?’

‘Onze basis was het wederzijds vertrouwen naar elkaar’

Het belang van eigen verantwoordelijkheid

We vonden het belangrijk dat de kinderen, net als de volwassenen, keuzes leerden maken. Ze mochten proberen, onderuitgaan en zelf weer opkrabbelen binnen de veiligheid van ons systeem. Wij waren daar om ze de hand te reiken waardoor ze zichzelf en op eigen kracht, op konden trekken. Wij hadden niet overal een antwoord op; wel waren we er om onze kinderen te bemoedigen en te motiveren om zélf op zoek te gaan naar antwoorden. Onze basis was het wederzijds vertrouwen naar elkaar waardoor de kinderen wisten, dat ze onze hulp altijd in mochten schakelen. Dit stuk eigen verantwoording is belangrijk tijdens het opgroeien. Net als volwassenen, mogen ook kinderen ervaren dat zij kapitein van hun schip zijn; dat verschillende keuzes, verschillende gevolgen hebben en dat ze altijd, op hun innerlijke stem mogen vertrouwen.

 

‘Zo was één van de zoons gevallen met zijn fiets en bleef als een verlamd vogeltje huilend van de schrik liggen. Ik ben naast hem gaan zitten, wachtend tot de schrik voorbij was, wachtend totdat duidelijk werd dat zijn veter tussen de trapper was gekomen en hij niet gewond was. Na 5 minuten was de schrik voorbij, de veter van de trapper gehaald en de tranen gedroogd; we konden weer verder. Ik was aanwezig, zorgde voor bescherming en liet hem op eigen kracht ontdekken hoe hij verder kon’

Geweldloos verzet en waakzame zorg

Vanuit de opleiding ‘geweldloos verzet en waakzame zorg’ investeer je in de relatie met je kind. Je aanwezigheid verhogen wanneer je kind zorgelijk gedrag vertoont is een voorbeeld van zo’n investering. Niet om het ‘winnen’ van de strijd, maar juist om het vol te houden, wat er ook gebeurt, door het aangeven van duidelijke grenzen en het tonen van begrip. Ook de regels van Jiujitsu speelden een grote rol in de opvoeding van onze kinderen. Ga de strijd niet aan, probeer niet alles uit te leggen, geef duidelijke grenzen aan en houd je hier vervolgens aan. In welke situatie je jezelf ook bevindt, de boodschap aan je kind is: ‘Wat je ook doet, wij gaan niet weg; wij zijn je ouders en het is onze plicht.’

 

Kinderen zijn mensen, net als jij en ik

Het gaat over positieve ‘autoriteit’. Als ouder neem jij de verantwoording voor jouw reageren, net zoals je kind leert zijn of haar verantwoording te nemen voor de eigen keuzes. Het is belangrijk dat ouders toezicht houden op hun kinderen. Ze moeten weten waar hun kind is, welke activiteiten het doet en wie zijn of haar vrienden zijn. Kinderen zijn namelijk zoveel meer dan ‘onze kinderen’. Ieder kind is een mens, met een eigen karakter, eigen visie en eigen missie. Het is niet aan ons ouders om een claim te leggen op het leven van een kind: ‘Wij zijn er om onze kinderen, te begeleiden, te ondersteunen en het vertrouwen te hebben dat ze hun weg vinden.’