Het einde van onze drierelatie en het bestaan van ons meeroudergezin

Wanneer ik aan ons denk als drierelatie, denk ik aan een omgekeerde piramide op de punt. Ik was de punt waar alles op steunde, maar dat kon alleen door het evenwicht tussen Marc en Jorg, die de bovenkant van onze piramide vormden. We moesten er uiteraard alle drie voor zorgen dat het evenwicht bewaard werd, maar door mijn positie op de punt, waren Marc en Jorg met betrekking tot de balans het centrale punt. Wanneer zij het evenwicht zouden verliezen, zou de piramide op mij, het steunpunt, breken. We waren ons dan ook altijd ontzettend bewust van dat beeld. Binnen deze piramide bevonden zich onze kinderen, die we op deze manier bescherming boden.

‘Als een stuwing van het leven kantelde onze piramide van haar punt, op haar zijkant’

Een evenwichtig geheel

Jarenlang functioneerde die omgekeerde piramide in een evenwichtig geheel. We waren op elkaar aangewezen en door het evenwicht hadden we niet meer nodig dan elkaar. Met onze persoonlijke interesses en ontwikkelingen hielden we ons systeem in stand en hadden we, naast de wiebelige plek in de buitenwereld, een eigen herkenbare vorm gevonden. Het was voor iedereen duidelijk hoe we leefden, welke rollen er waren en wat wij voor elkaar en de kinderen betekenden. Het waren rustige, vriendelijke en groeizame jaren.

Het was een fijne tijd om de kinderen een stevige basis mee te geven. Maar toen werden de kinderen groter, gingen ze puberen en begonnen ze steeds actiever hun plek in de buitenwereld in te nemen. Blijkbaar doet het leven zelf dan iets met een evenwicht. Op dat punt veranderde er ook iets bij ons in de relatie.

Het evenwicht veranderde

Voor mij voelde het als een implosie. Te veel evenwicht binnen een systeem voorkomt groei en leidt uiteindelijk tot stilstand. Als een stuwing van het leven kantelde onze piramide van haar punt op haar zijkant en kwam de relatie tussen Marc en Jorg centraal te staan. Zij waren nu het centrale punt en zorgden voor het evenwicht; ik stroomde de wereld in. Waar mijn werk in eerste instantie mijn tijd vulde en voor inkomsten zorgde, werd het een combinatie van mijn hobby, mijn maatschappelijke betrokkenheid en passie een betaalde baan. Ik werd als het ware opnieuw de wereld in gelanceerd. Mijn passie werd mijn werk en mijn werk werd mijn passie – en dankzij de gekantelde piramide was daar ook plaats voor.

 

Ook uit elkaar groeien is natuurlijk

Op dat punt begon onze gezamenlijkheid als personen uit de pas te lopen. Ik dreef van Marc en Jorg af als individu, met mijn interesses en invulling van mijn leven. Het komt namelijk regelmatig voor dat je bij bepaalde veranderingen in een levensfase met je relatie op een rotonde uitkomt. Je neemt deze rotonde samen, en uiteindelijk kan blijken dat door deze verandering in jouw individuele levensfase, je beiden een andere afslag neemt. Verliefd zijn en houden van is een smeermiddel en niet datgene dat de verbinding blijft geven. Respect, eigenwaarde en gelijkwaardigheid zijn waar het uiteindelijk allemaal om draait in een relatie. Wanneer je bemerkt dat je beiden een andere afslag neemt op de rotonde in jullie relatie, kijk je samen vanuit respect, gelijkwaardigheid en eigenwaarde wat je nog bindt. Je neemt een beslissing: wil je het dagelijks leven samen blijven delen?

‘We zijn nog steeds verbonden door een gedeeld verleden en we blijven ouders van onze, nu volwassen, zoons’

Een eigen toekomst; een gedeeld verleden

Ons gedeelde persoonlijk leven groeide verder uit elkaar, maar er was nog zoveel meer dat ons verbond. We leiden ieder ons eigen leven, hebben ieder onze eigen afslag genomen op deze rotonde in onze relatie. Maar ons gezamenlijk leven als meeroudergezin bleef. We stelden de kinderen centraal en de opvoeding was nog steeds een gezamenlijk doel. Hoewel wij besloten elkaar als levenspartners in een liefdesrelatie los te laten, zijn we nog steeds verbonden door een gedeeld verleden, houden we nog steeds van elkaar in het heden en blijven we alle drie ouders van onze, nu volwassen, zoons.

De plusvariant van mijzelf: keuzes maken

Hoewel wij op alle vragen antwoorden hadden gevonden, was het voor de buitenwereld nooit voldoende. Ieder antwoord riep dikwijls een volgende vraag op. In mijn zoektocht naar antwoorden op de vragen van de buitenwereld, heb ik boeken verslonden, bibliotheken afgestruind, opleidingen gevolgd en op een gegeven moment een oproep geplaatst in een landelijk blad met de vraag of er nog meer vrouwen leefden in een drierelatie. Waar liepen zij tegen aan, welke vragen kregen zij en welke antwoorden hadden zij? Ik was op zoek naar ervaring kennis en theorie op het gebied van relaties, ouderschap en samenleven.

‘Dit was op ons pad gekomen en we waren er simpelweg niet voor weggelopen: wij maakten er het beste van’

Antwoord op mijn oproep

Ik kreeg twee reacties op mijn oproep in het landelijke blad. Twee vrouwen die leefden met twee mannen en kinderen; als eenheid, als individu en als drieoudergezin. Ik vond veel herkenning in deze contacten en de verschillen hielpen mij om te ordenen, keuzes te maken en te zien wat ik wel en niet wilde. Ik kreeg antwoorden door deze gedeelde informatie, ik kon mijn eigen verhaal kwijt en leerde op deze manier om te gaan met de buitenwereld en de buitenwereld met mij. Dit was op ons pad gekomen en we waren er simpelweg niet voor weggelopen: wij maakten er het beste van. We waren ook niet de enigen.

 

Gevoeligheid, rechtvaardigheid en strijdlust

Van ons drieën voelde ik mij het meest verantwoordelijk: ik was degene die op zoek ging naar antwoorden, ik overzag wat we deden en ik zag de impact. De zoektocht tussen wat  van ons en wat van de buitenwereld was, was dan ook intens. Mijn gevoeligheid, die als kracht werkte in onze relatie, maakte dat ik situaties soms kilometers van tevoren zag aankomen. Ik wist wie welke vraag zou gaan stellen en wie zijn mening of oordeel al gemaakt had. Deze gevoeligheid is direct verbonden met mijn gevoel voor rechtvaardigheid en wakkerde mijn strijdlust aan. Het maakte mij productief, verbaal sterker en zorgde dat ik altijd een antwoord klaar had.

‘We hebben mogelijke gesprekken waarschijnlijk al meerdere keren in ons hoofd gerepeteerd’

Iedere dag een verbaal gevecht

Welke zaken doen er toe? Is het erg dat een kennis jouw leven afkeurt? Dat je baas het niet eens is met jouw thuissituatie? Wie (en wiens mening) doet ertoe, en wie niet? Zodra ik het idee had dat iemand iets zou kunnen vragen, stapte ik erop af en ging het verbale gevecht aan. Het was vermoeiend om met de wereld te strijden, het gevoel te hebben dat je jezelf moet verdedigen, en altijd maar uitleg moeten (en willen) geven.

 

Continu vechten met de buitenwereld

Wat je situatie ook is, zodra iemand iets aan te merken heeft op je leven, gaan we het gevecht aan. We willen onszelf beschermen, zorgen dat we kunnen antwoorden en we hebben mogelijke gesprekken waarschijnlijk al meerdere keren in ons hoofd gerepeteerd. Waarvoor? Als JIJ kunt verantwoorden wie je bent, hoe jij jouw leven invult en wie jij kiest als jouw familie; waarom zou de buitenwereld het hier dan mee eens moeten zijn?

‘Ik gaf mezelf de vrijheid om te kiezen voor het feit dat niet iedereen me aardig hoefde te vinden’

Keuzes maken: voor mezelf

Ik maakte de keuze dat ik alleen wilde praten over zaken die ik als fundamenteel beschouwde. Ik maakte de keuze om niet aanspreekbaar te zijn over onderwerpen die ik niet als relevant zag voor een ander om te weten over onze relatie. Ik besloot dat ik geen enkele reden had om onze relatie te verdedigen tegen anderen, zolang wij en de mensen in onze inner circle er gelukkig mee waren. Ik maakte de keuze om zelf de verantwoordelijkheid te dragen. Ik gaf mezelf de vrijheid te kiezen voor het feit dat niet iedereen me aardig hoefde te vinden of te begrijpen.

‘Aanpassing en gewenning, aan wat voor situatie ook, heeft tijd nodig’

JIJ bent de kapitein van je schip

Aanpassing en gewenning, aan wat voor situatie ook, heeft tijd nodig. Je kunt mensen niet dwingen om oké te zijn met jouw keuzes; zelfs niet wanneer je de argumenten voor jouw keuzes onder woorden kunt brengen. Mensen willen gerustgesteld worden, zonder medeverantwoordelijk gemaakt te worden voor jouw ‘situatie’. JIJ maakt de keuze, JIJ staat aan het roer van JOUW schip.

De lessen van zelfverdediging

Tijdens coaching gaan we in op wat jouw grenzen zijn. Jouw grenzen mogen ontdekt en verdedigd worden. Wanneer je fysiek wordt aangeraakt, terwijl je dit niet als prettig ervaart, geef je een grens aan en trek je je terug. Waarom doen we dat ook niet wanneer het om een verbale uiting of emotionele situatie gaat? Tijdens de lessen in zelfverdediging leerde ik dat ieder gevecht dat je voert een gevecht is met jezelf. Je mag ook stoppen met vechten met jezelf. Samen zoeken en vinden we een, voor jou passende, vorm om jouzelf te verdedigen.

 

 

De plusvariant van mijzelf: omgaan met aanpassingen

Ik ben iemand die oprechtheid belangrijk vindt en het liefst wil ik mijn binnenkant overeen laten stemmen met dat wat de wereld aan de buitenkant ziet. Als jong meisje heb ik het besluit genomen dat het gewoon een kwestie zou zijn van de juiste woorden gebruiken, de tijd nemen om iets uit te leggen en mensen bij je leven te betrekken. Ik wilde mensen meenemen in wat er was.

Voor mij werd ieder vermeden verbaal gevecht, een gewonnen gevecht in het behoud van de relatie’

Eerlijk en open; ook naar de buitenwereld

Het was vanuit de gedachte van oprechtheid, dat we de consequenties van onze drierelatie aanvaardden. We waren open en eerlijk naar elkaar en alles was bespreekbaar. Ook de vragen van de buitenwereld wilden we eerlijk beantwoorden, zonder ze uit de weg te gaan. Vanuit mijn innerlijke beweging ging het eenvoudig; er waren geen vragen waar ik geen antwoord op had. Ik had dezelfde vragen zelf stuk voor stuk doorlopen. Wanneer ik vragen aan zag komen, ging ik direct de confrontatie aan en ik ging niemand uit de weg. Wat ik was vergeten, was dat al die vragen van de buitenwereld helemaal niets met mij te maken hadden. Ik kon het op een acceptabele manier vertellen maar dat betekende niet dat mensen een manier vonden om ermee om te gaan. Mensen bleven vragen en ik bleef antwoorden.

Het was geen fysiek, maar een mentaal en vaak ook een verbaal gevecht. De lessen van Jiujitsu inspireerden mij om ZELF de keuze te maken en te stoppen met praten. Het was immers MIJN idee, dat ik eerlijk wilde zijn en dat ik mensen zou kunnen bereiken door te praten. Ik leerde dat ik mijn eigen overtuigingen niet altijd richting de buitenwereld hoefde te zenden. Het gevecht dat ik voerde was het gevecht met mijn overtuigingen, met mijzelf en de frustraties wanneer ik merkte dat mensen niet wilden of niet konden luisteren. Ik stopte met verklaren en uitleggen. Voor mij werd ieder vermeden verbaal gevecht, een gewonnen gevecht in het behoud van de relatie. Ik paste mezelf aan, zonder mezelf te veranderen.

”Hoe we het dan met de sex deden’ bleek interessanter dan de essentie van onze relatie’

Ook afscheid nemen hoort erbij

Zo kwam, op een bepaald moment, die meneer langs omdat hij wilde weten hoe het nu eigenlijk zat met ons. Deze meneer heeft de hele avond bij ons op de bank gezeten, vragen gesteld en antwoorden gekregen. Aan het einde van de avond ging hij naar huis met het gevoel dat wij een geweldige eenheid waren. Hij begreep alles wat we hem verteld hadden en vond ons aardig. Toen deze meneer terugging naar de groep, waar ook wij deel van uitmaakten, kon hij het niet goed onder woorden brengen en vanaf dat moment liet deze groep ons links liggen. We hebben met zijn drieën voor deze groep gestaan en ervaren dat een groep niet kiest voor de enkeling die afwijkt.

Ieder mens wil ergens bij horen, onderdeel zijn van een groep, we hebben de bescherming van onze systeem nodig. Dit besef heeft mij geholpen te bepalen waar ik mijn aanpassingen in kon maken. Het was de overeenstemming in eerlijkheid vanuit mijn binnen- en buitenkant die ervoor gezorgd heeft dat ik dit makkelijker leerde relativeren. Ik ben nog steeds hetzelfde meisje met al haar overtuigingen aan de binnenkant en heb een weg gevonden naar de buitenwereld.

‘Wat is de prijs die ik betaal voor wat ik doe; en weegt dit op tegen wat het mij oplevert?’

Niet iedereen is op zoek naar eerlijkheid

De meeste mensen zitten niet te wachten op eerlijkheid en openheid. Niet iedereen wil lastiggevallen worden met jouw waarheid of anders zijn. Mensen willen gerustgesteld worden. Mensen zijn nieuwsgierig naar wat afwijkt en eenieder heeft zijn of haar eigen vorm van nieuwsgierigheid. Weinig mensen vonden het boeiend wat wij als essentie van onze relatie zagen; ‘hoe wij het dan met de sex deden’ was eerder een punt van interesse. Wanneer je vertelt wat niet wordt gevraagd, is de kans groot dat je gesprekspartner je niet eens hoort. Dit maakte dat ik op sommige vragen gewoon een standaardantwoord gaf en dat er vragen waren waar mensen geen antwoorden op kregen.

 

Iedereen maakt eigen keuzes en draagt daar de verantwoording voor. Ik koos ervoor om dicht bij mezelf te blijven en op tijd aan de rem te trekken wanneer het ging om een conversatie in de buitenwereld. We stopten met onze relatie uit te leggen, ons te verklaren of mensen te overtuigen. We leefden wie we waren en waar we voor stonden. Zolang ik mijzelf en mijn systeem had, kon ik de wereld aan.

De sleutel tot aanpassing is te stoppen met zoeken naar goedkeuring of toestemming van de buitenwereld. Alles heeft zijn prijs en het is jouw keuze of je deze prijs wilt betalen. In iedere situatie en iedere keer opnieuw kun je jezelf vragen: ‘Wat is de prijs die ik betaal voor wat ik doe; en weegt dit op tegen wat het mij oplevert?” In mijn leven en in mijn coaching is dit essentieel.

 

Een gewone relatie maar dan met z’n drieën

Een goede, gezonde, gelukkige relatie valt of staat met degelijke communicatie. Dit is een gegeven voor iedere vorm van relatie: tussen collega’s, moeder en dochter, partners in een tweerelatie en ook als partners in een drierelatie; of het van twee, of meerdere kanten komt, met een degelijke communicatie hoeft het niet te botsen.

Er is meer dan ‘houden van’

Natuurlijk waren er allerlei dingen in mijn hoofd die ik moest overbruggen toen onze drierelatie een feit was. De normen en waarden waarmee ik opgegroeid ben bleven hetzelfde: liefde, respect en gedeelde verantwoordelijkheid. Het feit dat ik niet van één, maar van twee mannen hield, betekende dat ieder in de relatie hetzelfde recht had op respect, gelijkwaardigheid en behoud van eigenwaarde. Ik realiseerde mij dat houden van niet meer is dan een smeermiddel en dat liefde een kleur geeft aan de relatie. Bij ons was er net dat stapje extra: de bereidheid, van ieder voor zich, om zichzelf te overstijgen voor het algemeen belang.

Drie tweerelaties

En hoewel het lastig kan zijn om met één liefde samen te leven, merkte ik nu hoeveel verschillen er waren tussen deze twee liefdes. Hoe ik per individu over onderwerpen kon ruziën en mezelf er met de ander juist weer helemaal in kon vinden. Naast het persoonlijke, heeft een relatie met drie mensen ook gewoon gezamenlijke belangen zoals het huishouden, werk en op een later tijdstip de kinderen en de opvoeding. We leefden met zijn drieën. Drie individuen met een eigen persoonlijkheid. Daarnaast zijn er drie tweerelaties waarin ieder koppel een eigen invulling geeft aan die specifieke relatie, zonder dat de derde persoon hier deel van uitmaakt. We leerden al snel dat de derde persoon zich niet bij het ‘koppel van dat moment’ moest laten betrekken of zich erin mengen. Dat wat tussen het koppel is, blijft tussen het koppel.

Genieten van tijd voor jezelf

De derde persoon moest, ‘als buitenstaander’ wachten tot er weer tijd en aandacht zijn of haar kant opkwam. De ongeschreven regel was, dat je hier rustig op wachtte en vooral, dat de anderen hier geen misbruik van maakten. Mocht iemand het gevoel krijgen dat het de spuigaten uitliep, dan werd daar op tijd aandacht voor gevraagd.

Zo kon het zijn dat Marc en Jorg samen opgingen in hun gezamenlijke hobby’s, en het even kon duren voordat ik weer in beeld kwam. Dat is nooit een probleem geweest. Zoals in iedere relatie wist ik, dat ik het maar zal hoeven te vragen en er zou tijd en ruimte voor me gemaakt worden. Dus in plaats van klagen, nam ik deze tijd en ruimte om mijzelf verder te ontwikkelen, leuke dingen te ondernemen en te genieten van deze tijd voor mezelf.

‘hoe meer mensen er samenwonen, hoe meer mogelijkheden er zijn voor discussie’

De rolverdeling

Door onze drierelatie leerden wij snel een verschil te maken tussen wat van onszelf was, wat een gezamenlijke verantwoordelijkheid was en dat je met ieder persoon in de relatie jouw stukje ‘privacy’ kon hebben, zonder dat je daar de derde persoon mee hoefde te kwetsen. Het was ook juist deze vorm van relatie die ons leerde hoe belangrijk communicatie is en dat er niets te gek is om te bespreken.

En hetzelfde geldt voor de meer ‘standaard’ relatie van twee personen. Je weet elkaar te vinden in de dagelijkse dingen van het leven, in en rondom huis. Zolang je dezelfde normen, waarden en visie deelt, overbrug je de verschillen tussen de individu’s. Persoonlijke issues en conflicten worden kansen: zolang je er samen aan werkt en altijd blijft communiceren. Het is de zoektocht naar gedeelde woorden, openheid in waar je elkaar in kunt vinden en openheid in je gedachten; zónder jezelf of de ander te veroordelen.

De richtlijnen

Om in onze communicatie helder naar onszelf en elkaar te zijn, en een vertrekpunt te hebben voor kwetsbare onderwerpen, besloten we bepaalde richtlijnen aan te houden voor de communicatie binnen onze drierelatie:

– Wat tussen de koppels is, blijft tussen de koppels
– Ieder draagt zijn of haar eigen ongemak
– Het algemeen belang, gaat boven het individu of het koppel.

Op deze manier waren belangrijke onderwerpen bespreekbaar en uitwisselbaar: hoe meer mensen er samenwonen, hoe meer mogelijkheden er zijn voor discussie. Zo ben ik een minimalistisch persoon en houd ik van een opgeruimde omgeving. Iets wat langer dan een jaar niet gebruikt wordt mag van mij opgeruimd worden, of een andere oplossing voor gevonden worden. En voor iedere kilo die erin komt, moet er ook weer één uit. Jorg houdt van verzamelen en Marc heeft veel spullen die niet zo vaak gebruikt worden. Voor mij was het een oefening in accepteren dat ik niet alles op kon ruimen; dat er spullen bewaard moesten worden omdat ze een waarde hadden voor de persoon en dat er spullen stonden die maar incidenteel gebruikt werden.

Communiceren betekent meedenken en aanpassen

Marc en Jorg zaten in de communicatie over de spullen veel meer op één lijn dan ik met ze zat. Zo leerde ik wat dingen voor Jorg betekenden en waarom sommige spullen van Marc toch echt bewaard moesten worden. Ook hielden Marc en Jorg rekening met mijn opruim ideeën, waardoor we soms een opgeruimde en geordende puinhoop hadden zonder om te komen in de spullen.

‘Zoals mijn tante zei: ‘Maria, je kunt geen twee mannen dienen’

Gewoon, net als alle andere relaties

Deze richtlijnen kwamen ook terug bij de aanschaf van gezamenlijke dingen. Onze individuele smaken waren zo verschillend, dat we als koppel op pad gingen en vervolgens keken welke smaak of stijl gezamenlijk was en als overeenkomst werd gekozen. Hoewel dit in eerste instantie wat bewerkelijk lijkt, werk je uiteindelijk samen naar een gezamenlijke smaak. Een relatie bestaat nu eenmaal uit overeenkomsten en elkaar tegemoetkomen. Of je dit nu met zijn tweeën doet, of met zijn drieën. De kunst was om je persoonlijke smaak te behouden en die in de gezamenlijke smaak in te brengen.

Hetzelfde geldt voor de taakverdeling in huis. Hoewel dit, zoals in vele relaties, in eerste instantie bijna automatisch verloopt (de man-vrouw rol in huis), zorgde dit ook bij ons voor uitdagingen. Zoals mijn tante zei: ‘Maria, je kunt geen twee mannen dienen’. En hoewel zij misschien meer over de bedzaken sprak, zette het mij wel aan het denken. Automatisch de ‘vrouwenrol’ oppakken was bij ons drieën geen optie. Het was onmogelijk om het hele huishouden naar mezelf toe te trekken. Wederom een les in loslaten en een zoektocht naar wat je als persoon op wilde pakken in het huishouden. Zo had Jorg eerder last van stof en troep dan dat Marc en ik het hadden. Marc vond koken een goede hobby en zo was ik degene die inventariseerde waar we het meest baat bij hadden. Jorg was het meest sociale en maatschappelijk betrokken van ons drie, Marc was de denker die ons bij de les hield en ik signaleerde knelpunten en bedacht oplossingen. Dat gaf als koppel een verschillende uitkomst en voor de drierelatie werkte het. We maakten afspraken, keken of het werkte en stelden bij. Zo was er de regel dat je jouw kracht als individu verder ontwikkelde om in het totaal van het systeem in te brengen.

De Schipper van de Dag

Om niet met zijn drieën overal bovenop te zitten bedachten we de Schipper van de Dag. De Schipper van de Dag was verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van het huishouden. In eerste instantie betekende dit dat iedere Schipper alles naar eigen idee invulde. Dit resulteerde in dubbelgevouwen overhemden met knijpers aan de schouders wanneer Marc de Schipper van de Dag was. Of veel wortels in de lasagne wanneer Jorg kookte. Of een totaal opgeruimd huis wanneer ik de Schipper van de Dag was. Momenten waarin communicatie, net als in iedere relatie, ontzettend belangrijk is.

‘Het is de zoektocht naar gedeelde woorden, openheid in waar je elkaar in kunt vinden en openheid in je gedachten; zónder jezelf of de ander te veroordelen’

Het belang van communicatie

Het zijn juist de kleine dingen, zoals het ophangen van de overhemden of het laten slingeren van spullen, die er langzaam inkruipen en irritatie oproepen. Want ook in een relatie met drie personen word je uiteindelijk net zo gewoontegetrouw en voorspelbaar als in een relatie met zijn tweeën. Wanneer je afwijkt van de traditionele rolpatronen loop je eerder tegen je beperkingen aan en word je uitgedaagd om creatieve en werkbare oplossingen te bedenken. Juist door open te communiceren, begrip te tonen voor de ander en de controle los te laten, hebben wij hier onze weg in kunnen vinden.

Communicatieproblemen verhelpen

In ons dagelijks leven vergeten we soms te communiceren omdat we onze eigen gedachten naar de achtergrond schuiven. Er zijn genoeg standaarden binnen cultuur, netwerk en sociale omgeving waar we op terug kunnen vallen. Denk bijvoorbeeld aan de relatie tussen man en vrouw, of wanneer je een ‘goede ouder’ bent of wat acceptabel is binnen jouw sociale omgeving. Deze standaarden zorgen voor bescherming, en maken dat aanpassingen, acceptatie en communicatie op een tweede plek zijn gekomen. Ben je jezelf hier bewust van, dan kun je samen met de ander op zoek gaan naar een vorm van communicatie die minder ruis met zich meebrengt. Het is een zoektocht naar gedeelde woorden, openheid in waar je elkaar in kunt vinden en openheid in je gedachten; zónder jezelf of de ander te veroordelen.